Судокуны ничек уйныйлар

Судоку 9×9 челтәрдә уйнала торган логик табышмак. Һәр буш күзәнәкне 1дән 9га кадәр сан белән тутырыгыз: һәр юлда, һәр баганада һәм һәр 3×3 тартмада һәр сан нәкъ бер тапкыр булырга тиеш. Кайбер саннар башта бирелә; калганын һәр тапкыр бер ышанычлы күзәнәкне табып, берәмләп чыгарасыз һәм беркайчан да фаразларга кирәкми. Бу кулланма мәйданны, кагыйдәләрне, бердәнбер чишелеш принцибын, билгеләрне һәм беренче йөрешләр өчен гади стратегияне аңлата. Боларның барысын да бушлай һәм логиканы аңлаткан киңәшләре булган Bare Sudoku уенында күнекмә ясап карый аласыз.

Судоку кагыйдәләре нинди?

Бары өч кагыйдә бар, һәм алар өч яктан караган бер үк кагыйдә: һәр юлда 1дән 9га кадәр саннар булырга тиеш, һәр баганада 1дән 9га кадәр саннар булырга тиеш һәм һәр 3×3 тартмада 1дән 9га кадәр саннар булырга тиеш. Шуңа күрә бер сан бер юлда, баганада яки тартмада беркайчан да ике тапкыр очрамый.

Калын хәреф белән язылган бирелгән саннар үзгәрми. Сезнең бурычыгыз буш күзәнәкләрне тутыру. Монда арифметика да, тәртип тә юк: саннар бары тугыз төрле тамга гына. Хәрефләр яки фигуралар белән уйнасагыз да, бернәрсә дә үзгәрмәс иде.

Мәйдан ничек төзелгән?

Мәйданда 9 юлга һәм 9 баганага урнашкан 81 күзәнәк бар. Калын сызыклар аны тугыз 3×3 тартмага бүлә. Һәр күзәнәк нәкъ бер юлга, бер баганага һәм бер тартмага карый, һәм бу өч төркем аның берәмлекләре дип атала. Күзәнәк белән уртак берәмлеге булган башка 20 күзәнәк аның күршеләре дип атала; күзәнәккә куелган сан бу санны барлык 20 күршедә дә юкка чыгара.

Күзәнәкләр r3c7 рәвешендә языла: 3 нче юл, 7 нче багана. Юллар өстән, баганалар сулдан санала, ә тартмалар сул өске почмактан башлап юлма-юл 1дән 9га кадәр номерлана. Бу язылыш һәр ысул кулланмасында кулланыла, шуңа күрә аны өйрәнү файдалы: r5c5 мәйданның үзәге.

Ни өчен һәр судокуның нәкъ бер чишелеше бар?

Дөрес төзелгән судокуның бер генә чишелеше була, логиканың эшләве дә шуңа бәйле. Бер санның берәмлектә башка бер җиргә дә керә алмавын күрсәтә алсагыз, ул калган күзәнәккә керергә тиеш, чөнки чишелеш бар һәм ул бердәнбер. Әгәр табышмакның ике чишелеше булса, бернинди фикер йөртү аларны аера алмас иде һәм кайчандыр фаразларга мәҗбүр булыр идегез.

Bare Sudoku һәр табышмакны сезнең җайланмада ясый һәм аның нәкъ бер чишелеше булуын, шулай ук логик чишүчесенең аны сайланган дәрәҗә ысуллары белән ахырга кадәр чишә алуын тикшерә. Шуңа күрә тукталып калсагыз, һәрвакыт табыласы киләсе адым бар, ә киңәш аны күрсәтә.

Судокуны ничек башларга?

Иң чикләнгән урыннан башлагыз. Бу тәртип теләсә кайсы дәрәҗәдә эшли:

1. Күп тапкыр, мәсәлән, алты-җиде тапкыр очраган санны сайлагыз һәм аны әле үз эченә алмаган тартмаларны табыгыз. Еш кына тартмада аңа бер генә күзәнәк кала: бу яшерен бердәнбер.
2. Тирәсе тулы күзәнәкләргә карагыз. Юлы, баганасы һәм тартмасы бергәләп сигез төрле санны үз эченә алган күзәнәктә бер генә кандидат кала: бу бердәнбер кандидат. Тулуга якын юллардагы һәм тартмалардагы күзәнәкләр эзләү өчен иң яхшы урын.
3. Куйган һәр саныгыз 20 күршедән бер кандидатны алып ташлый, шуңа күрә ул күршеләрне шундук тикшерегез. Бердәнберләр еш кына бер-бер артлы килә.
4. Җиңел куюлар беткәч, билгеләрне языгыз: һәр буш күзәнәкнең кандидатларын. Аннары тартма эчендә бер сызыкка чикләнгән санны (бикләнгән кандидатлар) яки бер үк ике кандидатлы ике күзәнәкне (ачык пар) эзләгез.
5. Һәр алып ташлаудан соң бердәнберләргә кайтыгыз. Хәтта Эксперт табышмаклары да күбесенчә бердәнберләр белән чишелә; катлаулы ысул бары тик киләсесенә юл ача.

Калын саннар бирелгән, зәңгәр саннар чишкәндә куелган, кечкенә саннар кандидатлар. Аерып күрсәтелгән күзәнәкләр калыпны төзи, өстенә сызылган кандидатлар алып ташлана, түгәрәк эчендәге кандидат исә куеласы сан.

Билгеләр нәрсә ул һәм аларны кайчан кулланырга?

Билгеләр, аларны карандаш билгеләре яки кандидатлар дип тә атыйлар, буш күзәнәккә анда кайсы саннар әле мөмкин булуын теркәү өчен язылган кечкенә саннар. Җиңел табышмакларда алар сирәк кирәк; Авыр дәрәҗәдән башлап алар бик мөһим, чөнки парлар, X-Wing һәм Y-Wing кебек ысуллар куелган саннар белән түгел, кандидатлар белән эш итә.

Билгеләрне төгәл саклагыз: сан куйганда, аны барлык 20 күршенең билгеләреннән бетерегез. Bare Sudoku'да бу автоматик рәвештә була, ә Билгеләрне тутыру бер басу белән һәр буш күзәнәккә барлык кандидатларны яза, шулай итеп сез тулы һәм дөрес кандидатлар җыелмасыннан башлый аласыз. Билге фараз түгел, факт: ул бу санны әлегә бернәрсә дә юкка чыгармаганны аңлата.

Тукталып калсагыз, нишләргә?

Башта нигезләрне яңадан тикшерегез: тулуга якын һәр юл, багана һәм тартма бердәнберләр чыганагы. Аннары билгеләрнең тулы булуына инаныгыз, чөнки җитмәгән кандидат калыпларны яшерә, ә искергән кандидат ялган калыплар тудыра. Аннан соң ысулларны кыенлык тәртибендә сынап карагыз: бикләнгән кандидатлар, парлар һәм өчлекләр, аннары X-Wing, Y-Wing һәм Skyscraper кебек катлаулы калыплар. Аларның һәрберсенең чын мисаллы аерым бите бар.

Бернәрсә дә ярдәм итмәсә, киңәш алыгыз. Bare Sudoku'да киңәш башта куелган саннар арасында хата бармы-юкмы икәнен тикшерә, аннары логика белән тутырып була торган киләсе күзәнәкне таба һәм ысулның исемен атый, шулай итеп аны кулланганда да нәрсәдер өйрәнәсез. Санны кую өчен киңәшкә тагын басыгыз.

Bare Sudoku'да саннарны ничек кертергә?

Күзәнәккә, аннары санга басыгыз. Яки башта санга басыгыз: ул бикләнә һәм сез баскан һәр күзәнәккә языла, бу санны алтынчы, җиденче һәм сигезенче тапкыр куюның иң тиз юлы. Азат итү өчен санга тагын басыгыз. Билгеләр төймәсе карандаш билгеләренә күчерә, Бетерү күзәнәкне чистарта, Кире кайтару теләсә кайсы йөрешне кире ала, ә хаталар, менюда сүндермәсәгез, кызыл белән билгеләнә.

Клавиатурада күчү өчен ук төймәләрен, сан кертү өчен 1дән 9га кадәр төймәләрне, бетерү өчен Backspace, билгеләр өчен N, кире кайтару өчен U, киңәш өчен H, билгеләрне тутыру өчен F һәм меню өчен Escape төймәсен кулланыгыз. Уен үзен үзе саклый, интернетсыз эшли, анда реклама да, хисап язмасы да юк.

Еш бирелә торган сораулар

ЫсулларСудоку уйнау

Ясаучы: Alparslan Selçuk Develioğlu · Яңартылды 2026-10-02