Açıq çift ve üçlük (naked pair, naked triple)
Açıq çift (naked pair), aynı satırda, sütünde yaki qutuda tam aynı eki namzeti olğan eki hüceyredir. Eki raqam şu eki hüceyrege kelmege mecbur, onıñ içün olarnı birlikniñ başqa er hüceyresinden silmek mümkün. Açıq üçlük (naked triple) aynı fikirniñ üç hüceyre ve üç raqam ile şekli; er hüceyre olarnıñ ekisini yaki episini köstere bile. Bare Sudoku yardımı meydanğa kelgen qoyuvnı "Çift yaki üçlük" dep işaretley.
Ne vaqıt qullanıla
Notlar tam olğanda ve tekler ile kilitli namzetler tükengende. Açıq çiftler Qıyın bilmecelerde pek sıq rastkele, açıq üçlükler ise daa az. Ale beş yaki daa ziyade boş hüceyresi olğan er birlikte ekisini de tekşermek faydalı.
Nasıl tapıla
Yalıñız eki namzeti olğan hüceyrelerni qıdırıñız ve aynı birlikte aynı eki namzetli başqa bir hüceyre tapıñız. Üçlükler içün eki ve üç namzetli bir qaç hüceyresi olğan birliklerge baqıñız ve olardan üçü beraber yalıñız üç farqlı raqam qullanamı, tekşeriñiz. Notlar yazılğanda tam aynı namzetli hüceyrelerni körmek qolay; oyunda Notlarnı toldur bunı bir basuvnen yapa.
Misal
Açıq çift
| c1 | c2 | c3 | c4 | c5 | c6 | c7 | c8 | c9 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| r1 | 3 | 8 | 47 | 2 | 5 | 467 | 469 | 49 | 1 |
| r2 | 257 | 6 | 2457 | 1 | 9 | 47 | 8 | 3 | 24 |
| r3 | 1 | 9 | 24 | 8 | 3 | 46 | 246 | 7 | 5 |
| r4 | 279 | 1 | 8 | 4 | 6 | 3 | 279 | 5 | 27 |
| r5 | 6 | 237 | 2379 | 79 | 1 | 5 | 2479 | 249 | 8 |
| r6 | 579 | 4 | 579 | 79 | 8 | 2 | 3 | 1 | 6 |
| r7 | 4 | 5 | 12 | 6 | 7 | 9 | 12 | 8 | 3 |
| r8 | 279 | 237 | 12379 | 35 | 24 | 8 | 12457 | 6 | 247 |
| r9 | 8 | 6 | 35 | 24 | 1 | 24 | 9 |
Qalın raqamlar başta berilgen, mavı raqamlar çezüv vaqtında qoyulğan, kiçik raqamlar ise namzetler. Ayırılğan hüceyreler şekilni meydanğa getire, üstü sızılğan namzetler siline, dairege alınğan namzet ise qoyulacaq raqam.
- 9. satır içindeki r9c5 ve r9c8 hüceyreleriniñ tam aynı eki namzeti bar: 2 ve 4.
- Olardan biri 2, digeri 4 olmalı. Qaysısı qaysı olğanını bilmeymiz, amma eki raqamnı da bu eki hüceyre alıp qoydı.
- Demek 9. satır içindeki başqa iç bir hüceyre 2 yaki 4 ala bilmey. Siliñiz: r9c2 hüceyresinden 2, r9c7 hüceyresinden 2, r9c7 hüceyresinden 4.
Açıq üçlük
| c1 | c2 | c3 | c4 | c5 | c6 | c7 | c8 | c9 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| r1 | 5 | 9 | 6 | 2478 | 27 | 2478 | 3 | 28 | 1 |
| r2 | 1 | 7 | 4 | 268 | 3 | 268 | 89 | 2589 | 58 |
| r3 | 3 | 2 | 8 | 9 | 1 | 5 | 4 | 6 | 7 |
| r4 | 2 | 356 | 7 | 46 | 8 | 3469 | 69 | 1 | 456 |
| r5 | 468 | 3568 | 35 | 1 | 26 | 23469 | 7 | 4589 | 4568 |
| r6 | 468 | 1 | 9 | 467 | 5 | 467 | 2 | 48 | 3 |
| r7 | 7 | 68 | 2 | 3 | 9 | 1 | 5 | 48 | 468 |
| r8 | 68 | 35 | 35 | 268 | 4 | 268 | 1 | 7 | 9 |
| r9 | 9 | 4 | 1 | 5 | 67 | 678 | 68 | 3 | 2 |
- 8. satır içindeki üç hüceyre bütün namzetlerini aynı üç raqamdan, 2, 6, 8, ala: r8c1 (6 8), r8c4 (2 6 8), r8c6 (2 6 8).
- Üç raqam bu üç hüceyreni bir sıra ile toldurmağa mecbur. Hüceyre üç namzetniñ episini köstermege mecbur degil; esas olğanı, üç hüceyreniñ iç birinde bu topluluqtan tışarıda namzet olmağanı.
- 2, 6, 8 raqamlarını 8. satır içindeki başqa er hüceyreden siliñiz: r8c2 hüceyresinden 6, r8c2 hüceyresinden 8.
Sıq yapılğan hatalar
- Eki namzetni paylaşqan, amma üçünci bir namzeti de olğan eki hüceyreni almaq. Açıq çift içün er hüceyrede tam şu eki namzet olmalı, başqa iç bir şey olmamalı.
- Raqamlarnı çiftniñ öz hüceyrelerinden silmek. Çift öz namzetlerini saqlay; silüvler birlikniñ başqa hüceyrelerine ait.
- Üçlükniñ er hüceyresi üç raqamnıñ episini köstersin dep beklemek. İç bir hüceyrede topluluqtan tışarıda namzet olmağan müddetçe, üçten ekisini köstergen hüceyre de doğru.
Bare Sudoku'da
Kerek olğan seviye: Qıyın
Oyunda yardım şöyle dey: Çift yaki üçlük
Sıq sorağan sualler
Sudokuda açıq çift (naked pair) ne?
Bir birlikte ekisiniñ de tam aynı eki namzeti olğan eki hüceyre. Şu eki raqam şu eki hüceyrege kilitlengen, onıñ içün olarnı birlikniñ qalğan qısmından silmek mümkün.
Açıq üçlük (naked triple) ne?
Bir birlikte namzetleri beraber yalıñız üç raqam olğan üç hüceyre. Er hüceyrede olarnıñ ekisi yaki üçü ola bile. Üç raqam üç hüceyreni toldura, onıñ içün olarnı birlikniñ başqa hüceyrelerinden silmek mümkün.
Açıq çift raqam qoyamı?
Özü qoymay. O namzetlerni sile ve silüv adetince bir tek namzet yaki gizli tek qaldıra. Bare Sudoku'da yardım şu tekni köstere ve onı mümkün etken usulnıñ adını ayta.
Açıq çift aynı vaqıtta hem qutuda, hem satırda ola bilemi?
Ebet. Eki hüceyre bir satırnı ve bir qutunı paylaşsa, çift eki birlikte de sile. Bare Sudoku birliklerni birer-birer ele ala.
Evelki usul: Kilitli namzetlerBütün usullarSoñraki usul: Gizli çift ve üçlük