Kilitli namzetler
Kilitli namzetler raqam qoymaq yerine namzet silgen birinci usul. Onıñ eki şekli bar. Kösterüv: qutuda bir raqamnıñ bütün namzetleri bir satırda yaki sütünde tura, demek raqam şu sızıqnıñ qalğan qısmından siline. Saiplenüv: satırda yaki sütünde bir raqamnıñ bütün namzetleri bir qutuda tura, demek raqam şu qutunıñ qalğan qısmından siline. Bare Sudoku yardımı açqan qoyuvnı "Kilitli namzetler" dep işaretley.
Ne vaqıt qullanıla
Qıyın bilmecede tekler tükengende, bu birinci tecribe etilecek şey. Eñ az tekşergen raqamıñız içün tam notlar kerek. Kilitli namzetler sıq rastkele: Qıyın bilmecelerniñ çoqusı olarnı talap ete, Ekspert bilmeceler ise olarnı büyük şekiller arasında qullana.
Nasıl tapıla
Kösterüv içün er qutuğa ve onda eksik olğan er raqamğa baqıñız: eger şu raqamnıñ namzet hüceyreleri bir satırda yaki sütünde tursa, aynı raqamnıñ şu sızıq boyunca qutudan tışarıda namzet olaraq körüngenini tekşeriñiz. Saiplenüv içün satır yaki sütün boyunca baqıñız: bir raqamnıñ namzetleri episi bir qutunıñ içinde olsa, şu qutunıñ qalğan qısmını temizlemek mümkün. Oyunda raqam tüymesine toqunsañız, onıñ er namzeti ayırıla; bir qutunıñ içinde eki yaki üç ayırılğan nottan ibaret sızıq qıdırğan şekliñiz olur.
Misal
Kösterüv
| c1 | c2 | c3 | c4 | c5 | c6 | c7 | c8 | c9 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| r1 | 36 | 9 | 78 | 137 | 1367 | 4 | 2 | 15 | 5678 |
| r2 | 346 | 3467 | 78 | 5 | 123679 | 267 | 3 | 1 | 678 |
| r3 | 1 | 5 | 2 | 8 | 3679 | 67 | 347 | 49 | 67 |
| r4 | 7 | 1 | 6 | 9 | 4 | 3 | 5 | 8 | 2 |
| r5 | 9 | 2 | 3 | 6 | 8 | 5 | 1 | 7 | 4 |
| r6 | 5 | 8 | 4 | 127 | 127 | 27 | 6 | 3 | 9 |
| r7 | 246 | 467 | 1 | 27 | 2567 | 9 | 8 | 245 | 3 |
| r8 | 8 | 3467 | 9 | 237 | 23567 | 1 | 47 | 245 | 57 |
| r9 | 23 | 37 | 5 | 4 | 237 | 8 | 9 | 6 | 1 |
Qalın raqamlar başta berilgen, mavı raqamlar çezüv vaqtında qoyulğan, kiçik raqamlar ise namzetler. Ayırılğan hüceyreler şekilni meydanğa getire, üstü sızılğan namzetler siline, dairege alınğan namzet ise qoyulacaq raqam.
- 1. qutuda 4 raqamınıñ yalıñız bu namzet hüceyreleri bar: r2c1, r2c2. Olarnıñ episi 2. satırda.
- 1. qutuğa bir 4 kerek, demek 2. satırnıñ 4 raqamı, bu hüceyrelerniñ qaysısına tüşse de, 1. qutunıñ içinde.
- 2. satır ekinci bir 4 ala bilmey, demek 2. satırnıñ qutudan tışarıdaki hüceyrelerinden 4 raqamını siliñiz: r2c7, r2c8.
Saiplenüv
| c1 | c2 | c3 | c4 | c5 | c6 | c7 | c8 | c9 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| r1 | 4689 | 4678 | 1 | 5 | 2369 | 2369 | 3789 | 2368 | 279 |
| r2 | 3 | 2 | 89 | 169 | 169 | 7 | 4 | 168 | 5 |
| r3 | 5 | 67 | 79 | 4 | 12369 | 8 | 379 | 1236 | 1279 |
| r4 | 148 | 1478 | 6 | 1279 | 1245789 | 129 | 589 | 1458 | 3 |
| r5 | 148 | 9 | 5 | 16 | 13468 | 136 | 2 | 7 | 14 |
| r6 | 2 | 13478 | 378 | 179 | 1345789 | 139 | 6 | 1458 | 149 |
| r7 | 169 | 156 | 29 | 3 | 1 | 4 | 57 | 25 | 8 |
| r8 | 7 | 135 | 4 | 8 | 12 | 12 | 35 | 9 | 6 |
| r9 | 689 | 368 | 2389 | 5 | 1 | 234 | 247 |
- 8. satırda 2 raqamı yalıñız r8c5, r8c6 hüceyrelerine kele bile ve olarnıñ episi 8. qutunıñ içinde.
- 8. satır 2 raqamını içine almağa mecbur, demek 8. qutunıñ 2 raqamını 8. satır saiplene. 8. qutunıñ başqa hüceyreleri 2 ala bilmey.
- Bu hüceyrelerden 2 raqamını siliñiz: r7c5, r9c4, r9c5.
Sıq yapılğan hatalar
- Kösterüvde raqamnı qutudan tışarıda degil de, qutunıñ içinde silmek, saiplenüvde ise tersine. Silüvler daima sızıqta olıp qutuda olmağan yaki qutuda olıp sızıqta olmağan hüceyrelerge ait.
- Namzetler qutunıñ eki satırına yayılğanda qaideni qullanmaq. Qutudaki raqamnıñ bütün namzet hüceyreleri bir sızıqta turmalı.
- Silüvden soñ peyda olğan tekni qıdırmaqnı unutmaq. Kilitli namzetler özleri raqamnı siyrek qoya; olar tekke zemin azırlay.
Bare Sudoku'da
Kerek olğan seviye: Qıyın
Oyunda yardım şöyle dey: Kilitli namzetler
Sudoku oynañız · Sudoku çözücü
Sıq sorağan sualler
Sudokuda kilitli namzetler ne?
Qutu ile sızıqnıñ kesişmesine sıqışqan raqam namzetleri. Qutu yaki sızıq raqamnı şu kesişmede içine almağa mecbur olğanı içün, raqamnı sızıqnıñ qalğan qısmından yaki qutunıñ qalğan qısmından silmek mümkün.
Kösterüv ile saiplenüv arasında ne farq bar?
Kösterüv qutudan başlay: raqamnıñ qutudaki namzetleri bir satır yaki sütün boyunca kösterip tura, demek raqam şu sızıqnıñ qalğan qısmından siline. Saiplenüv satırdan yaki sütünden başlay: sızıqnıñ şu raqam içün namzetleri episi bir qutuda, demek sızıq raqamnı saiplene ve raqam qutunıñ qalğan qısmından siline.
Kilitli namzetler kesişüv silüvi dep de adlandırılamı?
Ebet. Başqa adlar: saiplenüv şekli içün qutu-sızıq qısqartuvı, kösterüv şekli içün kösterici çift yaki kösterici üçlük. Bare Sudoku ekisi içün bir ad qullana.
Qaysı seviye kilitli namzetlerni talap ete?
Qıyın. Kilitli namzetlerni yaki çiftler ve üçlüklerni talap etken, amma daa qıyın bir şey talap etmegen bilmece Qıyın dep baalana; Ekspert bilmeceler bundan ğayrı balıq yaki qanat kibi mürekkep şekil de talap ete.
Evelki usul: Gizli tekBütün usullarSoñraki usul: Açıq çift ve üçlük