Судокуну чечив усуллары
Гьар судоку логика усулланы гиччи тобу булан чечилип бола. Бу бетде Bare Sudoku чечеген программасы ва ону насигьатлары къоллайгъан усуллар, программа оланы сынайгъан низам булан берилген: алда ялгъызлар, сонг бир бёлюкню ичинде оьчюрювлер, сонг бир нече сатыргъа, багъанагъа ва къутугъа яйылгъан фигуралар, оланы арасында табышманы тюз бир чечими болагъанына таянагъан фигуралар да. Гьар усулну оьз бети бар: онда ону англатыву, ону нечик табмагъа, къурулгъан табышмадан керти мисал ва кёп болагъан хаталар бар.
Табышманы даражасын огъар тарыкъ энг къыйын усул белгилей. Енгил ва Орта табышмалагъа тек ялгъызлар тарыкъ, Къыйын табышмалагъа бегитилген кандидатлар яда экилер ва уьчлер, Эксперт табышмалагъа буса балыкъ, къанат, Skyscraper яда Unique Rectangle йимик энг аз да бир къыйын фигура. Даража нечик буса да, ишни кёбюсюн ялгъызлар эте; къыйын усул бир-эки кандидатны оьчюре, ондан сонг ишни ялгъызлар узата.
Клеткалар r3c7 йимик языла: 3-нчю сатыр, 7-нчи багъана. Сатырлар ёгъарыдан, багъаналар солдан санала, къутулар буса сол ёгъары мююшден башлап, сатыр-сатыр 1-ден 9-гъа ерли номерлене.
- Ялгъыз кандидатЕнгил
Ялгъыз кандидат тек бир сан барып болагъан бош клетка. Оланы тез табмагъа керти мисал булан адым-адым уьйренигиз, кёп болагъан хаталаны да. - Яшырын ялгъызЕнгил
Яшырын ялгъыз сатырда, багъанада яда къутуда бир сан гьали де барып болагъан ялгъыз клетка. Санланы бирер-бирер къарап оланы табмагъа уьйренигиз. - Бегитилген кандидатларКъыйын
Бегитилген кандидатлар: къутуда санны кандидатлары бир сатырда яда багъанада буса, яда терсине, сан башгъа ерлерден оьчюрюле. Эки керти мисал булан. - Ачыкъ экилер ва уьчлерКъыйын
Ачыкъ экилер ва уьчлер: бир бёлюкде бирдей эки яда уьч кандидаты болгъан эки яда уьч клетка. Оланы табмагъа ва нени оьчюрмеге керти мисаллар булан уьйренигиз. - Яшырын экилер ва уьчлерКъыйын
Яшырын эки бёлюкде тек шо эки клеткагъа барып болагъан эки сан, шо клеткаланы башгъа кандидатлары оьчюрюле. Оланы адым-адым табмагъа уьйренигиз. - X-WingЭксперт
X-Wing: эки сатырда тюз эки кандидат клеткасы болуп, шо эки багъанада тизилген сан шо багъаналаны къалгъанындан оьчюрюле. Керти мисал булан. - SwordfishЭксперт
Swordfish: уьч сатырда уьч багъанагъа къысылгъан сан шо багъаналаны къалгъанындан оьчюрюле. Оьлчеви уьч болгъан балыкъ, керти мисал булан англатыла. - SkyscraperЭксперт
Skyscraper: эки сатырны гьар биринде тюз эки кандидаты болуп, тек бир багъанада тизилген сан эки тёбени де гёреген клеткалардан оьчюрюле. Керти мисал. - 2-String KiteЭксперт
2-String Kite: бир сатырда ва бир багъанада экишер кандидаты болуп, бир къутуда байлангъан сан эки эркин учну да гёреген клеткалардан оьчюрюле. Керти мисал. - Y-WingЭксперт
Y-Wing (XY-Wing): эки кандидатлы таянч ва олардан бирин пайлашагъан эки къанат, эки къанатны да гёреген гьар клеткадан бир санны оьчюре. Мисал булан. - XYZ-WingЭксперт
XYZ-Wing: уьч кандидатлы таянч ва олардан бирин пайлашагъан эки къанат шо санны уьчюсюн де гёреген гьар клеткадан оьчюре. Керти мисал, адым-адым. - W-WingЭксперт
W-Wing: шо бир эки кандидаты болгъан эки клетка, бёлюкде тек эки ери болгъан сан булан байланып, экисин де гёреген клеткалардан башгъа санны оьчюре. - Unique RectangleЭксперт
Unique Rectangle: эки къутудагъы тик мююшлюню уьч мююшюнде тек шо бир эки кандидат буса, тёртюнчю мююш оланы тас эте, ёгъесе эки чечим болар эди.
Кёп сораллагъан соравлар
Судоку усулланы къайсы низам булан сынамагъа тийишли?
Энг енгилинден башлап, бу бетни низамы булан: ялгъызлар, сонг бегитилген кандидатлар, сонг ачыкъ ва яшырын экилер булан уьчлер, сонг X-Wing булан башлайгъан къыйын фигуралар. Bare Sudoku усулларын тюз шу низам булан сынай ва гьар заман алгъа юрютеген биринчи усулну къоллай; насигьат гелеген сангъа етишмек учун тарыкъ болгъан энг къыйын усулну атын айта.
Судоку чечмек учун бу усулланы барысы да тарыкъмы?
Енгил ва Орта табышмалагъа ялгъызлар етише. Къыйын табышмалагъа бегитилген кандидатлар ва экилер булан уьчлер къошула. Эксперт табышмалагъа балыкъ, къанат, Skyscraper яда Unique Rectangle йимик энг аз да бир къыйын фигура тарыкъ, амма кёбюсю гезик табышмада тек бир яда эки керен.
Бу англатывдагъы усуллардан къыйынлары бармы?
Гьа. Оюнчулар энг къыйын табышмалар учун дагъы кёп усуллар англатгъан, янгылары да чыгъып тура. Bare Sudoku тек бу англатывдагъы усуллар бошап болагъан табышмаланы къурай, шо саялы оюндагъы гьар табышма мунда англатылгъан затлар булан чечилип бола.
Кандидат не?
Бош клеткагъа гьали де барып болагъан сан, неге тюгюл ону сатырында, багъанасында яда къутусунда ону гьали де бир зат да оьчюрмеген. Оюнда белгилер кандидатлар. Ялгъызлардан сонггу гьар усул кандидатлар булан ойлаша, шо саялы оланы толу ва тюз тутугъуз.